Bài 4: Kinh nghiệm quản hệ thống NACCS của Nhật Bản.

Trọng tâm NACCS được thành lập vào tháng 5-1977 dưới hình thức một tổ chức thuộc Chính phủ và chuyển thành cơ quan hành chính độc lập vào tháng 10-2003

Các bên dự sử dụng và vận hành hệ thống NACCS bao gồm cả khối cơ quan công và khối tư nhân. Văn phòng quản thông tin  Là đơn vị trực thuộc Tổng cục thương chính Nhật Bản nằm trong Bộ Tài chính, có bộ máy gọn nhẹ với khoảng 12 người.

Trung tâm này là đơn vị sự nghiệp có thu. T. Trọng điểm Kudan được cơ cấu thành 7 phòng chức năng với trên 60 biên chế. Bình. Ngoài ra, Trung tâm Kudan cũng quản một số hệ thống vệ tinh nhỏ như COMTIS (Hệ thống thông tin và thu thuế đối với thư tín quốc tế), ACTIS (Hệ thống thông báo và thu thuế đối với hàng đường không), COMOS (Hệ thống soát và mạng thông tin hàng đường biển).

Về phía các cơ quan Chính phủ có: cơ quan thương chính; cơ quan cai quản nhập cư và hành khách xuất nhập cảnh; cơ quan kiểm dịch động, thực vật; cơ quan kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm, dược phẩm; cơ quan quản cảng; cơ quan biên phòng; các văn phòng quản lý thương mại; chính quyền địa phương.

Văn phòng chịu nghĩa vụ giám sát tất cả các hệ thống CNTT, bao gồm cả hai trọng tâm NACCS và Kudan, mạng thông báo. Trọng tâm Kudan - vận hành, phát triển hệ thống CIS  trọng tâm Kudan là đơn vị thuộc thương chính Nhật Bản, được thành lập trong bối cảnh tinh giảm bộ máy tổ chức ở cấp trung ương và đẩy mạnh phân cấp về địa phương. Trọng tâm điều hành hệ thống thông quan hàng hóa tự động (NACCS)  Việc quản lí và điều hành Hệ NACCS được tập hợp về trọng tâm NACCS.

Hiện trọng điểm NACCS có 107 người (khi mới thành lập có 25 người). Việc tư nhân hóa trọng điểm NACCS xuất hành từ đặc điểm là hệ thống NACCS phục vụ cho cả khu vực tư nhân và khu vực công, nhằm đích nâng cao hiệu quả cung ứng quốc tế và sức cạnh tranh giữa các cảng biển và trường bay. Trọng điểm NACCS có 5 phòng. Trung tâm Kudan được đặt tại hải quan vùng Tokyo song ít chịu sự chi phối từ thương chính Tokyo mà cốt yếu duy trì mối quan hệ dưới hình thức báo cáo, đàm đạo, tham mưu trong công việc.

Để thực hiện nhiệm vụ này, trọng tâm NACCS kí hợp đồng với Công ty NTT Data để bảo trì, nâng cấp phát triển hệ thống. Bên cạnh đó, trọng điểm cũng phối hợp với trọng tâm NACCS dự quản lí và vận hành hệ thống NACCS ở một mức độ giới hạn, phần lớn liên can đến nghiệp vụ thương chính như thuế suất, chính sách,… Nhân sự tại trọng điểm Kudan là cán bộ, công chức hải quan được chọn lựa từ các lĩnh vực nghiệp vụ khác nhau, được đào tạo tại chỗ về kĩ năng quản ngại, vận hành hệ thống.

Phí giao thiệp sử dụng hệ thống NACCS chính là ngân sách để duy trì hoạt động của trọng tâm. Đối với khối tư nhân, các đối tượng hoạt động trong lĩnh vực logistics, đại lý làm thủ tục hải quan, nhà băng, doanh nhân hoạt động XNK là những đối tượng chính dự sử dụng hệ thống. Mọi giao dịch trên hệ thống NACCS đều được tính phí.

Nhìn vào mô hình tổ chức quản lí vận hành NACCS/CIS của Nhật Bản có thể thấy nó được hình thành từ nhu cầu tinh giản bộ máy trung ương và tăng cường sự dự của khu vực tư, qua đó nâng cao tính cạnh tranh trong cung ứng dịch vụ song vẫn bảo đảm sự kiểm soát của Chính phủ đối với các hệ thống.

Văn phòng là nơi đưa ra quyết định về định hướng phát triển, nâng cấp các hệ thống CNTT của hải quan và chịu trách nhiệm về phân bổ ngân sách đầu tư, thẩm tra, giám sát mua sắm đấu thầu các hệ thống CNTT. Cũng từ đặc điểm này mà nhân sự tại đây được phân chia theo tỉ lệ 50/50, tức thị một nửa là viên chức Chính phủ (cán bộ hải quan và một số cán bộ thuộc các cơ quan khác), nửa còn lại đến từ các công ty tư nhân lớn.

Bây chừ, trọng điểm NACCS chịu trách nhiệm quản hệ thống NACCS và tham gia vào việc phát triển và nâng cấp chương trình và cung cấp các dịch vụ can dự đến vận hành hệ thống NACCS. Trọng điểm Kudan kí giao kèo với các công ty tin học để bảo trì kĩ thuật, tương trợ vận hành, nâng cấp phát triển hệ thống.

Đến tháng 10-2008, cơ quan này chính thức được cổ phần hóa, trong đó quốc gia là cổ đông chi phối (chiếm trên 50%) để đảm bảo quyền kiểm soát của Chính phủ đối với việc bổ nhiệm Ban giám đốc cũng như vận hành sờ soạng hệ thống.

Ban lãnh đạo gồm 1 giám đốc điều hành và 3 tổng giám đốc. Trọng điểm Kudan chịu bổn phận chính quản, vận hành, phát triển và nâng cấp hệ thống CIS (hệ thống thông báo hải quan phục vụ riêng cho mục đích quản lí của cơ quan hải quan).