Gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỉ đồng cho bất động sản: Đã đến được với người dân?

Người dân đang chờ được giải ngân gói tín dụng từ các nhà băng. Ảnh: xuân Thảo. Vốn mới chảy về doanh nghiệp Đến nay đã có 30 dự án và một số DN được vay vốn từ gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng, còn cá nhân mới chỉ có 18 trường hợp người thu nhập thấp tiếp cận được gói tương trợ này. Số lượng người dân có thể tiếp cận được với nguồn vốn này vẫn còn rất hạn chế. Theo ông Đỗ Đức Duy, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, sau khi soát và thẩm định hồ sơ dự án đã được các địa phương và DN đăng ký, Bộ Xây dựng đã đề xuất danh mục đợt đầu gồm 30 dự án xây dựng nhà ở xã hội và dự án nhà ở thương nghiệp chuyển đổi công năng sang nhà ở tầng lớp để ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại cổ phần xem xét, cho vay vốn từ gói 30.000 tỷ đồng. Trong số này có 15 dự án đầu tư xây dựng nhà ở từng lớp đã đăng ký vay vốn đầu tư trước khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 02; 12 dự án đăng ký vay vốn sau khi ban hành Nghị quyết 02 và 3 dự án chuyển đổi công năng sang nhà ở từng lớp. Ông Duy cũng nêu rõ, trong danh sách các dự án được Bộ Xây dựng đề xuất vay vốn đợt đầu chỉ có 4 dự án của DN Nhà nước thuộc 3 đơn vị là: Tổng công ty Thủy tinh và Gốm xây dựng (Viglacera), Tổng công ty Vật liệu xây dựng số 1 (FICO) và Công ty TNHH một thành viên Phát triển thành thị và KCN (IDICO). Các dự án còn lại gồm: DN tư nhân, DN cổ phần không có vốn quốc gia và DN cổ phần có vốn Nhà nước nhưng Nhà nước không nắm giữ cổ phần chi phối. Theo ông Nguyễn Trần Nam, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỷ đồng là một chương trình dài hạn, hướng tới số đông người dân có thu nhập thấp, trung bình và có nhu cầu thực về nhà ở. Nếu nhìn vào nhu cầu nhà ở tầng lớp hiện thì rõ ràng đây là gói hỗ trợ tín dụng nhỏ. Tuy nhiên, sức lan tỏa của gói tương trợ sẽ không chỉ dừng lại ở 30.000 tỷ đồng. Cụ thể, trong điều kiện hiện tại, khoảng 30% sẽ được cho chủ đầu tư vay để tạo nguồn hàng hóa là các dự án nhà ở xã hội vốn đã, đang thực hiện, nhưng thiếu nguồn lực; phần lớn nguồn lực gói 30.000 tỷ đồng còn lại để cho người dân vay hạn vận 10 năm hưởng lãi suất thấp (6%/năm hoặc thấp hơn) nếu có điều chỉnh. Bởi vậy, càng có nhiều DN xây nhà ở xã hội tiếp cận được với gói tương trợ này thì sẽ càng có nhiều người dân mua nhà được hưởng lợi. Không phải ai cũng vay được Theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ Xây dựng căn do do ngoài việc phải đáp ứng đủ các điều kiện như: Phải công nhận thu nhập thấp, công nhận tình trạng nhà ở, xác minh tài sản bảo đảm... Người dân còn phải chứng minh được thu nhập của mình bảo đảm được khả năng trả nợ. Đối với những cá nhân chủ nghĩa kinh doanh tự do việc phải chứng minh thu nhập thấp hay việc xác minh được thu nhập hàng tháng của mình là rất khó khăn. Theo quan sát của phóng viên tại một số nhà băng như VietinBank và MHB, có quá nhiều thủ tục bùng nhùng và khắt khe đối với người đi vay như việc ngoài tài sản thế chấp bằng chính căn hộ đang vay vốn để mua, ngân hàng còn yêu cầu khách hàng phải có thêm một tài sản thế chấp cộng với thu nhập ổn định. Người đi vay không có nhà nên mới có nhu cầu mua nhà từng lớp, đa phần trong số họ đều là người nghèo tỉnh thành, công chức tài sản tích lũy gần như không có. Đối với những lao động tự do việc chứng minh thu nhập thường xuyên ổn định theo yêu cầu của ngân hàng là rất khó. Thêm vào đó, người mua nhà nếu muốn tiếp cận được gói tín dụng này, một đề nghị buộc phải thỏa mãn điều kiện của ngân hàng là có hợp đồng mua nhà đã ký với chủ đầu tư. Khi có hiệp đồng thì nhà băng mới tiếp nhận hồ sơ vay vốn. Nguồn vốn hỗ trợ này chỉ đến tay người có nhu cầu vay vốn sau khi nhà băng giám định xong hồ sơ. Điều này đồng nghĩa với việc, người vay vốn phải mang hợp đồng mua nhà đã ký với chủ đầu tư đến nhà băng mới được vay vốn. Song trên thực tế, người mua nhà ở tầng lớp không có tiền nộp cho chủ đầu tư nên chưa thể ký được hiệp đồng mua bán nhà. Trước những điều kiện khắt khe buộc người dân phải đáp ứng của các ngân hàng, ông Nguyễn Trần Nam, Thứ trưởng Bộ Xây dựng cho hay: đích của gói tương trợ này là đến đúng người dân, đến đúng người tiêu dùng, những người khó khăn về nhà ở. Hơn nữa, gói tín dụng này nhà băng là người chịu nghĩa vụ chính, cho vay phải bảo toàn vốn nên ngân hàng cũng sẽ có những điều kiện để quản lý nguồn tín dụng này. Để đẩy nhanh tiến độ cho vay, giải ngân đối với khách hàng trong thời kì tới nhà băng quốc gia đã có văn bản đề nghị các ngân hàng được giao nhiệm vụ đẩy mạnh khai triển cho vay hỗ trợ nhà ở theo Nghị quyết số 02 của Chính phủ. Ngoài ra, nhà băng quốc gia còn đề nghị 5 ngân hàng chỉ đạo các chi nhánh, phòng giao thiệp thu nhận hồ sơ vay vốn của khách hàng, chỉ dẫn cụ thể về hồ sơ thủ tục, thời gian coi xét hồ sơ để phản hồi cho khách hàng về việc được vay vốn hay không và đáp thỏa đáng cho khách hàng trong trường hợp khách hàng không đáp ứng được điều kiện vay vốn. Mặt khác, đẩy mạnh công tác thông tin truyền thông về mục đích ý nghĩa của chương trình, thông tin chi tiết về hồ sơ, thủ tục vay vốn. Trường hợp phát sinh khó khăn vướng mắc, các chi nhánh, phòng giao tiếp kịp thời mỏng trụ sở chính nhà băng để xử lý theo thẩm quyền hoặc thưa nhà băng quốc gia và Bộ Xây dựng nếu vượt thẩm quyền của nhà băng. Về phía Chính phủ, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải đã chỉ đạo ngân hàng Nhà nước đôn đốc các nhà băng thương nghiệp nhanh giải quyết cho người dân vay mua nhà. Song song, Ban chỉ đạo trung ương về phát triển nhà ở và thị trường bất động sản cũng sẽ họp để tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn về cơ chế, chính sách, quy định từ thực tiễn triển khai để đẩy nhanh việc tiếp cận vốn của người dân. Xuân Thảo