Lóe sáng rồi vụt tắt như tuấn kiệt truyền hình thực tế

Một vài năm trở lại đây, các cuộc thi truyền hình thực tế mọc lên la liệt. Những chương trình nhưGiọng hát Việt, Vietnam Idol, The Winner Isphiên bản Việt… hay sắp tới đây làX-Factorđược xem là bệ phóng cho các khuân mặt mới. Ở đây, những ai có khả năng ca hát tí đỉnh đều có thể cỡ danh vọng cho mình một cách dễ dàng. Bởi chỉ cần lên sóng một đôi buổi, từ một giọng ca 'cấp trường, cấp phường' cũng được nâng tầm lên thành ca sỹ, thậm chí nghệ sỹ biểu diễn. Các cuộc thi truyền hình thực tế thời khắc này chừng như đã không còn sức hút mạnh mẽ. Thế nhưng nhựa sống của các tài năng bước ra từ những chương trình thực tế không dài lâu. Hồ hết họ chỉ là những ngôi sao vụt sáng rồi tắt sau một đêm. Trước kia, khiSao mai điểm hẹncòn là một cuộc thi tìm nhân tài ca hát 'độc chiếm' sóng truyền hình cũng như thiện cảm của khán giả, thì một thế hệ ca sỹ mới đầy triển vọng đi ra từ cuộc thi đã chiếm lĩnh được thị trường âm nhạc như Tùng Dương, Ngọc Khuê, Hà Anh Tuấn, Phương Linh,... Nhưng ở thời khắc hiện tại, khán giả đã 'bội thực' với các chương trình khoảng anh tài ca hát trên truyền hình, thì chẳng còn mấy cái tên sống nổi qua một đôi mùa phát sóng. Bởi khán giả chưa kịp 'nhớ mặt đặt tên' các thí sinh từ cuộc thi này thì một lớp thí sinh mới ở cuộc thi khác hoặc một mùa thi tiếp theo đã lại xuất hiện. Đấy cũng là một trong những nguyên tố khiến cho các thí sinh bước ra từ truyền hình thực tại sớm bị nhạt nhòa. Để lôi kéo được sự để ý của khán giả cũng như của giới truyền thông, cuộc thi nào cũng buộc phải có scandal đình đám hoặc chọn ra một đôi bộ mặt có khả năng 'gây bão' trên mặt báo. Những sự kiện chẳng thể không nhớ đến đó là scandal tình cảm giữa nhạc sỹ Phương Uyên với thí sinh Thiều Bảo Trang trongGiọng hát Việtmùa đầu; Hương Giang Idol tiến được vào sâuVietnam Idol 2012nhờ câu chuyện chuyển giới làm 'dao động' cộng đồng mạng… Chẳng thể khẳng định đây là những sự việc do chính BTC các cuộc thi 'dàn xếp' để gây tiếng vang cho chương trình nhưng cũng không phủ nhận được tính hiệu quả của nó, dù ít dù nhiều. Các cuộc thi hiện quá nhiều, thí sinh quanh đi quẩn lại cũng chỉ có ngần ấy khuôn mặt, đến nỗi nhiều khán giả đã phải thốt lên 'lại sức cũ' khi xem truyền hình thực tế. Thế nên, nếu không tạo được 'sóng dư luận' liệu có cuộc thi nào được nhớ đến, được quan tâm khi nguyên tố thí sinh gây nên nhàm cho khán giả như vậy? Hương Tràm, vô địch Giọng hát Việt 2012 cũng chưa gây được ấn tượng mạnh sau khi rời khỏi cuộc thi. Tuy nhiên, không khó nhận ra sức hút của chương trình chỉ là sự đảm bảo rất nhỏ cho các thí sinh bước ra có thể thành công, nếu không thật sự có tài trổi. Bằng cớ rõ nhất đó là vô địchVietnam Idol 2008Quốc Thiên. Được đánh giá là có ngoại hình sáng, giọng hát giàu xúc cảm và ngay khi kết thúcVietnam Idol, Quốc Thiên đã được nhà sản xuất âm nhạc – nhạc sỹ Đức Trí đưa về công ty của mình nhưng không đích thực bật được lên. Ngay cả Phương Vy, vô địchVietnam Idol 2007cũng không ngoại lệ, dù xét ở giác độ giải trí, ca sỹ nữ sẽ có nhiều lợi thế hơn. Gần đây nhất là các thí sinh bước ra từGiọng hát Việt. Những cái tên 'gây sốt' trong thời gian diễn ra cuộc thi với giọng hát không phải là tệ, hay yếu kém về mặt chuyên môn như: Nguyễn Khánh Phương Linh, Thủy Đặng, Đinh Hương, Đào Bá Lộc… Nhưng sau khi bước ra thị trường âm nhạc, những sản phẩm của họ chỉ gây được sự chú ý trong thời kì ngắn. Giọng hát Việtmùa thứ hai đã đi gần được một nửa chằng đường, nhưng thí sinh mùa đầu tiên hồ hết vẫn còn nhạt nhòa trên thị trường âm nhạc. MVNgại ngùngcủa quán quânGiọng hát Việtmùa trước hết, Hương Tràm, chưa tạo nên được cơn sốt như trông chờ. Những giọng hát định hình được cá tính riêng trong âm nhạc như Bùi Anh Tuấn hay Trúc Nhân hiện cũng rơi vào im lặng. Trong đó, Bùi Anh Tuấn là một trường hợp đáng tiếc khi anh liên tiếp 'ngủ quên' trên thắng lợi khiến những người khó tính có ác cảm lây đến cả chương trìnhGiọng hát Việt, lẫn các thí sinh khác đi ra từ cuộc thi này. Lý giải cho mai sau khá… mịt mờ của các thí sinh bước ra từ truyền hình thực tại không khó. Việc khán giả cùng một lúc đón nhận quá nhiều cuộc thi cùng lúc dễ khiến họ phân tán xúc cảm. Chưa kịp quen mặt, nhớ tên thí sinh này hay tiếp cận sản phẩm âm nhạc của thí sinh. Họ đã gặp phải một loạt các khuân mặt mới hoặc thậm chí là rất cũ trong các cuộc thi khác đi tìm vận may. Tức là, nếu tinh ý, ai cũng có thể nhận ra ngay thực tiễn: các ca sỹ dù thành công ở những cuộc thi nhưng vẫn loay hoay với con đường mình tuyển lựa. Hẳn điều này làm vơi đi chút nào đó lòng tin từ khán giả đối với thí sinh của truyền hình thực tế. Cuộc thi thì ngày càng nhiều nhưng tài năng thực sự đều chưa thấy. Một nhân tố khác khiến niềm tin khán giả đặt vào các thí sinh truyền hình thực tại dù không đích thực được xác nhận công khai nhưng cũng không tránh khỏi nghi ngại của khán giả đó là sự thiếu minh bạch trong các chương trình dù đã không ít lần BTC đã lên tiếng phủ nhận. Nhưng với kiểu công bố phần trăm tin nhắn mập mờ và hàng loạt sự cố tổng đài không cho bình chọn trong các đêm chung kết, hay lỗi nhầm số báo danh trong quá trình bình chọn củaVietnam Idol, Giọng hát Việt, Vietnam's Got Talent,... Góp phần không nhỏ vào sự quay lưng của khán giả với truyền hình thực tại. Bởi ở đó, tuồng như người xem có cảm giác bị 'lợi dụng' khi được đưa ra làm bình phong cho 'tính sáng tỏ' về kết quả của chương trình. Mặc dầu, chưa bao giờ, những người nhắn nhe bình chọn được biết tin nhắn mình đã bỏ tiền ra bình chọn đi đâu về đâu trong cái con số 'mờ ảo' mà các chương trình đưa ra kia. Chẳng thể phủ nhận sức lan tỏa của các cuộc thi truyền hình thực tế bởi khi được phát sóng vào các 'giờ vàng', nhà sinh sản thu về tay mình một món tiền không nhỏ từ các đơn vị đặt lăng xê. Thế nhưng, ở bối cảnh thị trường âm nhạc đang trở thành 'tạp pí lù' như bây giờ, cứ mỗi một cuộc thi nổ ra là các thí sinh – dù chưa được công nhận hay mới chỉ được biết đến qua một vài vòng đầu đã vội vã tự nhận mình là ca sỹ thì liệu việc làm giàu như thế có trở thành ích kỷ không? Hình như, cơ quan văn hóa, nhà sinh sản đang quá dễ dãi, hài lòng cho việc 'thỏa sức với ham' của những người kiếm tìm danh vọng ở truyền hình thực tế mà quên mất đi điều cần làm hơn cả là nghĩ cách định hình lại, trật tự và ổn định lại đời sống của các chương trình này để tránh nhiễu loạn đời sống văn hóa – tiêu khiển. An Hiếu